De Heks

In het oud-Duits komt het woord ‘Hagazussa’, ook wel hæhtis of hægtis voor. Het is verwant met het oud Saksische ‘hag’, dit stamt af van het Oud Noorse ‘hagi’, het Oud Saxische ‘hago’, en het Duitse ‘Hag’  of ‘heg’.
De hægtesse werd gezien als een krachtige. bovennatuurlijke vrouw (in het Noors is het een alternatief woord voor Norn, een van de drie vreemde zussen in de Noorse mythologie, 

Nornen zijn de schikgodinnen of lotsgodinnen uit de Noorse mythologie die worden voorgesteld als drie zusters die het noodlot bepalen van de mensen en de goden. Als vrouwelijke beschermgeesten (“disir”) leggen zij het lot van elke mens en godheid bij de geboorte vast. Dit doen ze door het schetsen van runen in de stam van Yggdrasil en volgens het geloof in bepaalde gebieden ook door te weven. Deze werkwijze treft men aan bij de schikgodinnen van vrijwel alle andere mythologieën zoals de Moerae of Moira van de Griekse mythologie. De Nornen worden nogal eens verward met de Walkuren, die echter een heel andere rol innemen binnen de Noorse mythologie.

Je kunt de drie zussen ook zien als de drie gezichten van Hekate, (wat symbool staat voor het lot, de drie leeftijden: maagd, moeder en Crone), ook zou het de oorspronkelijk de meidoorn-betekenis (heg, Hedge) kunnen hebben. Later, toen de heidense magie werd werd vervolgd door de kerk, had het misschien het gevoel van ‘hegge-rijdster’ of ‘zij die zich over de heg bewoog’, omdat de haag de grens aanduidde tussen de bewoonde wereld van het dorp en de vrije natuur en wereld van het onzienlijke. De ‘heks’ zou een voet in elke werkelijkheid hebben.

Er is nog een mogelijkheid: Heks zou verband houden met aanbidsters of priesteressen van Hekate.

Over Hekate: Haar vrouwelijk-mysterieus en veelomvattend wezen evolueerde tot specifieke godheid van de chtonische en sublunaire dodenwereld, en werd veelvuldig verbonden of geïdentificeerd met SeleneArtemis en Persephone.

Het volksgeloof beschouwde H. hoofdzakelijk als de godin van hekserij, toverkunst en spookverschijningen en vereerde haar, als Enodia (latijn Trivia), op driesprongen met drievoudige beelden, met het offeren van een chtonisch dier, de hond, en met spijzen bestemd voor de e geesten der doden, die bij voorkeur daar rondwaarden. Haar nachtelijk verschijnen, waarbij zg. toortsen in de handen droeg, werd aangekondigd door het gehuil van de honden die haar begeleidden. Haar volkse cultus was in Griekenland zeer verbreid, vooral in AtheneAegina en Selinus.
Bron: Stlius – Oudheid.

Het Wikkewijf

Wat is het verband met Wikke (wikka), en dit is ook een interessant punt:
De heggenwikke (Vicia sepium) is een vaste plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De heggenwikke is klimmend of kruipend en is te vinden langs wegen, in heggen. Er is een verband met met meddeleeuws-Zweeeds: ‘viker'(Wilg, wilgentak) van het proto-Germaanse ‘wik’ en het oud-Noorse ‘vikja’ (beweging, draaien) het Zweedse ‘vika’ (buigen), buigzame twijgen. Als een bijvoeglijk naamwoord, gemaakt van teenwilgen’, (rond 1500.) Dat zou dan weer verband hebben met het buigen van de realiteit.

Verder is er ook een verband met het werkwoord wikken, wat een intensief (versterkte vorm) is van ‘wegen’; vgl. bukken en buigen; nikken en nijgen. Dit is dus iemand die om raad wordt gevraagd. Zo zijn de heks en Wikke of Wicca, of zoals ik het zelf noem: het Wikkewijf verwant met elkaar.

Op het eerste oog zijn de woorden heks of wikke (wicca) niet verwant, maar bij nader onderzoek lijken ze wel verwant. talen zijn als de onzichtbare wortels van bomen die wereldwijd groeien. De boom die steeds weer verband houdt met magie, van het wikkewijf, die als wijze zitting hield onder een eik, of een lindeboom. Een saillant feit is dat de katholieke kerk die ooit heksen vervolgde (ook de protestanten is de vroege en later middeleeuwen) een basiliek gewijd hebben aan Onze Lieve Vrouwe van de Heilige Eik. De plaats werd bezocht omdat er genezingen plaatsvonden. Het voert terug op een voorchristelijke plek, waar met de wijze vrouwe bezocht die over geneeskrachtige gaven beschikte. door het kerk werd deze plaats geconfisqueerd en werd Maria in de plek gesteld van de wijze vrouwen die zitting hadden onder de heilige eik.

Dan nog een verband met Wikke, Wikkewijf, en heks: dit gaat weer terug op de geneeskrachtige werking van de Wilde Wikke (plant):

Een Aziatische plant, genaamd de melkwikke, is een wit of geelachtige wikke, de Chinese astragalus en Huang ch’i. Ze is familie van de erwten. Dit is een milde herstellende en preventieve plant. De Astragalus is een van de belangrijkste oriëntaalse, gezondheidsbevorderende geneeskrachtige planten die vaak wordt gebruikt om resistentie tegen ziekten en infecties verhogen.

Hoe het verband, etymologisch verloopt is een wonderbaarlijke zaak, maar ze heeft zeker met aanverwante connotaties te maken (connotatie: Het geheel van betekenismogelijkheden van een woord of passage opgeroepen bij de lezer, niet op grond van de taalkundig vast omschreven betekenis). Het komt neer om een onderliggende, gevoelsmatige betekenis die associaties oproept, een onderstroom in de gevoelswaarde van woorden. Woorden trachten immers een bepaalde gevoelswaarde uit te drukken, en dit is precies waar het in dit stuk over gaat; een kleine greep uit de woorden heks, wikke en wicca. Overigens is de term Witte Wieven ook een verwant begrip: wit houdt verband met ‘weten’ en niet met de kleur wit en met waarzeggen:

De naam ‘de Witte Wieven’ betekent letterlijk: witte vrouwen. Alternatieve namen zijn: ‘Guede Holden’, ‘Olde Witte’ en ‘Witte Juffers’. Soms wordt ook de naam ‘Dames Blanches’ uit het Frans gebruikt dat waarzegster betekent. Er wordt een verband gelegd tussen de Witte Wieven met heksen, spoken en de Ierse Sidhes. De Witte Wieven zouden waarzegsters of de geesten van heksen zijn. Ze woonden in holen en dansten voornamelijk in de nacht op de heiden, bij hunebedden of in de bossen waar ze hun schatten bewaarden.Bron: Kunst en Cultuur Infonu.nl.

Zo zijn we weer terug bij het begin, van de heks, tot het wikkewijf en de witte wieven. En ja, we zijn er nog steeds, de volgers van de oude paden. Door de eeuwen heen kwam de roep terug, de roep naar wie we van binnen zijn.

2 Thoughts to “De heks en het Wikkewijf”

  1. Cathy Moon

    Leuk die uitleg zeer interessant 🦄✨🍀

    1. Morgana Brighid

      Dank je wel Cathy. Ik hou van onderzoek, er is nog veel over te zeggen, maar dan worden het te lange blogs. Maar bedankt voor je positieve reactie. BB

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.